Tinnen soldaatjes met bijbehorende paarden e.d. komen vooral voor in de 19de eeuw. Tot rond 1900 komen de meeste uit Duitsland. Een standaardisering werd bereikt met de invoering van de Neurenbergse- of Heinrichsen schaal in het jaar 1840. Ernst Heinrichsen sloot met andere producenten een overeenkomst over een standaardmaat van 30mm. Vanaf eind 19de eeuw komen ze meer en meer uit Groot Brittannië en krijgen worden ze geheel driedimensionaal.
Hoe bepaal je de ouderdom van een tinnen soldaatje?
De ouderdom van een tinnen soldaatje kan op verschillende manieren worden vastgesteld:
- Afmetingen en stijl: Vroege platte figuren zijn vaak kleiner en minder gedetailleerd. Na de invoering van de Heinrichsen-schaal (1840) werden platte figuren gestandaardiseerd op 30 mm. Driedimensionale figuren werden pas tegen het einde van de negentiende eeuw gangbaar.
- Materiaal: De eerste figuren waren van puur tin. In de achttiende en negentiende eeuw werd steeds vaker een lood-tinlegering gebruikt, terwijl twintigste-eeuwse exemplaren vaak zink of andere legeringen bevatten.
- Giettechniek: Massieve figuren dateren doorgaans uit de negentiende eeuw, terwijl hol gegoten figuren na de innovaties van William Britain eind negentiende eeuw opkwamen. Moderne figuren zijn meestal van plastic of hars.
- Beschildering: Handgeschilderde details wijzen op oudere en ambachtelijk geproduceerde figuren. Industriële productiemethoden vanaf de twintigste eeuw zorgden voor uniformere en minder gedetailleerde beschilderingen.
- Merken en inscripties: Veel fabrikanten, zoals Heinrichsen en Britain, stempelden hun naam of een merkteken in de basis van de figuur. Dit kan helpen om de oorsprong en geschatte productiedatum te bepalen.
- Vondstomstandigheden: Veel tinnen soldaatjes worden teruggevonden in de grond, bijvoorbeeld op oude slagvelden, speelplaatsen of in voormalige woongebieden. De staat waarin het figuurtje wordt aangetroffen, kan extra aanwijzingen geven over de ouderdom. Oudere figuren vertonen vaak corrosie door langdurige blootstelling aan vocht en zuurstof, wat kan leiden tot een witte oxidatielaag (tinpest). Soldaatjes met een dikke patina of aangetaste details kunnen daardoor ouder zijn dan exemplaren die nog scherp gedefinieerd zijn.
- Historische context: De herkomst van het soldaatje kan ook inzicht geven in de ouderdom. Figuren die uniformen dragen van specifieke militaire campagnes of periodes kunnen gekoppeld worden aan bepaalde tijdvakken. Het vergelijken van de details met historische referenties en uniformen helpt bij de datering.
Door deze kenmerken zorgvuldig te bestuderen, kan men een goed beeld krijgen van de ouderdom en herkomst van een tinnen soldaatje.
Er bestaan ook naslagwerken.
Hier een mooie collectie van tinnen soldaatjes in musea.
