
Wanneer men spreekt over een Zeeuwse knoop dan heeft men het meestal over een zilveren opengewerkte filigrein knoop die opgebouwd is uit granulen (bolletjes) die een rand van omwikkeld spiraaldraad hebben. Er bestaan echter ook oudere exemplaren die "pootjes" hebben als een soort spinnetjes.
Vrijwel iedere knoop heeft een vaak een iets grotere centrale bol die omcirkeld is door andere bolletjes. Soms zijn er zo meerdere randen van bolletjes opgebouwd. Het filigrein-werk zit soms zo dicht op elkaar dat er geen ruimte meer te zien is.
Er bestaan platte maar ook gestapelde knopen. Ook zijn er verschillende onderkanten zoals een dichte (kommetje) en open filigrein onderkant.
De Zeeuwse knoop wordt meestal gezien als keelknoop maar ze werden ook wel op mannenhemden gedragen.
Over de oorsprong en vroege geschiedenis ervan is weinig met zekerheid bekend. Een veelgehoorde theorie is dat de knoop zijn oorsprong vindt bij de Spaans-Portugese Sefardische Joden, die tussen ca. 1400 en 1700 naar Noordwest-Europa migreerden. Omdat zij het ambacht van edelsmid vaak niet zelf mochten uitoefenen, zouden zij deze sieraden in opdracht hebben laten vervaardigen. Vooralsnog is er echter geen overtuigend bewijs gevonden dat deze herkomst bevestigt.

Goudsmid Piet Minderhoud beschrijft in zijn boek Van de goudsmid (2017, 3e druk) het vroegste gebruik van dergelijke knopen in Zeeland. Volgens hem gaat het gebruik om een paar knopen als sluiting van het hemd te dragen terug tot de 17e-eeuwse burgermode, en dan met name onder mannen.
De spinnetjes deden pas vanaf ca. 1700 hun intrede. Halverwege de 18e eeuw werd het spinnetje complexer van vorm, met meerdere draadjes, waardoor het uiterlijk steeds minder op een spin leek. Desondanks bleef de benaming ‘spinnetje’ gangbaar. Vanwege hun uiterlijk, dat deed denken aan een braam, werden deze knopen ook wel ‘braamknopen’ of ‘brummels’ genoemd. In de loop van de tijd werd dit type knoop steeds verder verfijnd en geperfectioneerd.
Goudsmeden uit onder meer Schoonhoven, Dordrecht, Amsterdam en mogelijk ook Middelburg vervaardigden deze knopen veelal op bestelling. De zogenoemde keelknopen, jasknopen en hemdsknopen werden – en worden – vooral gedragen op Walcheren, Zuid-Beveland en in Axel, maar ook in Staphorst, Urk, Marken en Volendam. Elke regio ontwikkelde eigen varianten met karakteristieke accenten. Doordat het gebruik van deze sierknopen in Zeeland het meest verspreid en zichtbaar was, raakte rond 1915 de naam Zeeuwse knoop ingeburgerd.
Zie ook Over de geschiedenis van de Zeeuwse knoop of: hoe een knoopje kan rollen