type Wolle-Deeken (ca 1732-1800)

Een veel gevonden penlood (type 1) is van het type “wolle-deeken”.

Museum De Lakenhal beschrijft dit type loodje als een Leids textiel- of lakenlood met de tekst “Wolle Deeken gemaakt binnen Leyden”. De loodjes werden door de stedelijke keuringsorganisatie aan het textiel bevestigd; aan de andere zijde staat doorgaans het Leidse wapen/de leeuw en LEYDEN IN HOLLANDT. De datering die wordt meegegeven is 18de eeuws (referentie).

De loodjes lijken qua opmaak overigens veel op loodjes voor BAAY (referentie).

Leiden is in de 17e eeuw de grootste textielproducent van Europa en het belangrijkste centrum van nijverheid in Nederland. Het merendeel van de bijna 45.000 inwoners werkt in de textiel.

Opvallend is dat op dit loodje specifiek het woord “deeken” staat. Het gaat hierbij daarom waarschijnlijk niet om een lakenloodje, maar om een dekenloodje.

citaat van de website Leidse Deken:

Voordat de Leidse dekenfabrieken geweven etiketten gingen gebruiken, werden sedert 1732, na het goedkeuren van de dekens in de baai- en dekenhal, dekenloodjes aan de dekens bevestigd. Deze dekens werden toen nog als huisnijverheid ambachtelijk geweven. De loodjes zijn natuurlijk in de loop der jaren losgeraakt en verloren gegaan. (referentie)

Na een neergang in de 18e eeuw, volgt in de 19e eeuw opnieuw een bloeiperiode. Ook dan is textiel voor de stad van economisch belang. De wollen deken-, laken- en breigarenfabrieken lopen voorop bij de invoering van stoomkracht. De textielfabrieken in de stad zijn voor die tijd modern en maken gebruik van de nieuwste machines.

In mijn collectie heb ik ook een zeldzaam loodje van dit zelfde type, maar dan met het jaartal 1775

Wollen dekens werden dus ook nog tot ver in de 19de eeuw in Leiden gemaakt. Dit type penlood werd echter maar tot ca 1800 gebruikt. Een voorzichtige datering dus van dit lood is ca 1732-1800. Het gaat hierbij om een algemeen keurlood voor dekens, een dekenlood, en dit verklaart ook waarom er zoveel van gevonden worden.