Boeken voor het determineren van objecten zijn grofweg in te delen in boeken over specifieke opgravingen en boeken over specifieke onderwerpen.
Bij verslagen van specifieke grote opgravingen of collecties zijn meestal alle vondsten (metaal en niet metaal) beschreven. Ook wordt er vaak ingegaan op de specifieke geschiedenis van het complex. Objecten worden getermineerd a.h.v. wetenschappelijk werk en/of via andere vondsten op dezelfde locatie (complex-datering). Vooral bij Nederlandse vondstlocaties is er een groot voordeel. Veel vondsten komen namelijk overeen met de Nederlandse en/of in Nederland gevonden objecten die ik zoek. Daarnaast kom ik ook vaak andere dingen tegen die ik niet specifiek zoek maar waarvan de determinatie nog wel open stond.
Bij boeken over specifieke onderwerpen zoals bijvoorbeeld knopen, mantelhaken en gespen staan vaak zoveel mogelijk objecten van dezelfde soort gerangschikt op leeftijd en/of vorm. Een voordeel hierbij is dat je natuurlijk gericht kunt zoeken in een grotere hoeveelheid objecten. Dat is handig. Vaak (niet altijd) is echter achtergrond informatie zoals vondst-locatie net iets summierder.
Veel populaire boeken komen overigens uit het Verenigd Koninkrijk. Hierin wordt vaak gerefereerd naar specifieke Britse/Engelse/Ierse koningen, stijlen en stromingen waarbij er niet altijd een Nederlandse equivalent is. Ook komt het voor dat specifieke voorwerpen in het ene land wel voorkomen en in het andere land niet. Daarnaast komt ook niet altijd de datering tussen de verschillende landen precies overeen. Daar moet je dus wel een beetje rekening mee houden wanneer je Engelstalig werk gebruikt.
Ik begin met drie werken over specifieke opgravingen/collecties die ik veel gebruik en waarin ook het een en ander over knopen, gespen en haakjes te vinden is.
Buckles 1250 – 1800 (inc. prijslijst) door Ross Whitehead. Engelstalig boek wat geldt als één van de toonaangevende boeken als het gaat om gespen.
Er staan meer dan 800 illustraties in dit boek. Het is gemaakt om gespen te identificeren. Gespen zijn nu eenmaal de grootste groep middeleeuwse en na-middeleeuwse metalen objecten die vaak de tand des tijds doorstaan. De auteur heeft getracht om een balans te houden tussen veel voorkomende gespen en zeldzame, kale en gedecoreerden. Elk hoofdstuk gaat over een specifieke soort gesp, gebaseerd op de vorm van het frame.
1250-1650, Buckles with Integral Plates;
1250-1500, Clasp Fasteners;
1300-1500, Annular Buckles;
1350-1720, Spectacle Buckles;
1350-1720, Rectangular & Trapezoidal Buckles;
1350-1700, Asymmetrical Buckles;
1350-1700, Two Piece Buckles;
1660-1800, Buckles as Jewellery.
Buttons & Fasteners 500 BC-AD 1840 door Gordon Bailey
Bevat meer dan 1000 kleurenfoto’s waarmee je eenvoudig knopen kan determineren. Verdeeld in de volgende groepen:
1e – 2e eeuw na Chr. Keltisch
10e – 11e eeuw. Saxon en Viking
16e – 17e eeuw
Middeleeuws 13e – 15e eeuw
Laat 15e – 16e eeuw – Tudor
17e eeuw
17e eeuw
18e eeuw – Tombac
18e eeuw – Groot koper
18e – 19e eeuw – Klein koper
18e eeuw – Hol
18e eeuw – Zilver
Te koop bij Greenlight publishing
Er is ook een Facebook-groep gericht op gespen. https://www.facebook.com/groups/1038283106185078/
Bij de bestanden in deze FB-groep kun je het boek “Buckles 1250-1800” vinden.

