Het kamp bij Rijen (1830-1839)

In 1815 was  Napoleon verslagen en vormden de noordelijke en zuidelijke provinciën, wat nu globaal Nederland en België zijn, het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden met Willem I als koning. Na vijftien jaar kwam België in opstand en wilden zich afscheiden. Willem I wilde niet zomaar het zuidelijk deel opgeven en nam maatregelen. Vanaf 1830 kwamen er in Brabant 50.000 tot 60.000 militairen samen om België binnen te vallen. Het grootste deel hiervan, zo'n 15.000 soldaten, was gelegerd in een enorm kamp bij Rijen. Het kamp lag ten noorden van de weg Breda-Tilburg (zie kaart hieronder). Militaire oefeningen werden gedaan op het huidige vliegveld, de Molenheide. Het kamp was zo groot als een toenmalige stad. Ter vergelijking: in de gemeente Oosterhout waren er in 1840 pas 8047 inwoners (zie linkje). Rond de tenten waar de soldaten sliepen was er een ring van marktkramen, winkels en, herbergen. Er waren meer dan 100 houten gebouwen.

De Molenheide was eigendom van de koning en had een bodem die goed afwaterde. Dat was ideaal voor een kampement van deze omvang. Het is dan ook niet voor niets dat in deze omgeving, richting Oosterhout en garnizoensstad Breda in de jaren daarvoor vaker kampementen waren geweest.

Op het kampement kwamen veel toeristen af. Vooral op zondagen wanneer men vrij was, was het er erg druk. Er waren parades en door verschillende korpsen werd muziek gespeeld. Op 23 juli 1831 kwam koning Willem I en zijn broer prins Frederik  op bezoek.  Dat was niet voor niets. Op 2 augustus, ruim een week later trokken de troepen namelijk België binnen. Binnen 10 dagen waren ze echter alweer terug. Dit heet dan ook de Tiendaagse Veldtocht. Er was geen overwinning doordat o.a.  Frankrijk zich hiermee ging bemoeien en er een patstelling ontstond. Willem I wilde het er echter niet bij laten zitten en in de jaren erna werd het kamp steeds weer in de zomer opgebouwd. De laatste keer was dit in 1838. Uiteindelijk gaf Willem I het in 1839 op en werd België een zelfstandige staat.

Van de aanwezigheid van dit kamp is weinig meer te zien. Er is echter wel een indirecte indicatie van de aanwezigheid van deze grote troepenmacht. In deze omgeving en dus ook in Oosterhout, worden opvallend veel centen en halve centen gevonden uit deze korte periode in de geschiedenis.

Bron: De historische canon van Gilze en Rijen

afbeelding: Rijksmuseum Gezicht op het legerkamp bij Rijen, 1831, anoniem, 1831

1 thought on “Het kamp bij Rijen (1830-1839)

  1. Leuk stuk geschiedenis, in dezelfde periode had Willem I ook een legerkamp op de Oirschotse heide bij Oostelbeers. Daar werden ruim 10.000
    militairen gelegerd en getraind. Er is een prachtig boekje uitgegeven met de titel: Het legerkamp bij Oirschot/ 1832-1834. Prachtig om te lezen
    hoe militairen en burgers met elkaar omgingen. Het boek staat vol met tekeningen en foto,s van vondsten die bij het kamp zijn gedaan.
    Veel van de vondsten komen overeen met de vondsten die ik ook in die omgeving heb gedaan. Ik denk dat het boek nog te bestellen is voor
    de liefhebbers. ISBN 978-90-808642-2-1. Toch een belangrijke episode uit onze geschiedenis, eerst zijn we tweetalige Brabanders en het volgende moment zijn we Noord Brabanders, Nederlands getaald en worden we door de Belgen uitgemaakt voor D,n Hollander terwijl die
    boven de rivieren vertoeven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.