De druppelvorm van douaneloodjes

Het afgelopen jaar heb ik onderzoek gedaan in zegelloodjes die te maken hebben met de Nederlandse douane en koloniën. Naast wat vroege ronde loodjes hebben de meeste een opvallende druppelvorm. Wanneer ik dus een loodje in een dergelijke vorm zie dan ben ik er vaak meteen op gespitst. Ik ben mij er namelijk bewust van dat er waarschijnlijk nog een aantal onbekende types zijn en het is natuurlijk leuk om deze te vinden. Om die reden schuim ik af en toe Facebook en online veilingen af.

Zo kwam ik deze maand op Marktplaats een loodje tegen (hierboven) die waarschijnlijk de bron is van alle druppelvormen. Dit is tot nu toe het oudste loodje in druppelvorm en waarschijnlijk qua vorm de basis van alle export en interne goederen stromen tussen Nederland en de koloniën. Aangezien het voor de eerste keer een druppelvorm is en dit soort loodjes door de VOC hiervoor (hoogst waarschijnlijk) niet werden gebruikt neem ik aan dat deze is uitgeven ten tijde van de Bataafse republiek 1795-1800. Het was immers een stijlbreuk. Op de voorzijde is duidelijk het VOC logo te zien. Het rijkswapen bestond immers nog niet en de VOC, was een (voorheen) particuliere handelsorganisatie en niet een (staatse) oorlogsmacht zoals de admiraliteit (zie hieronder) wel was. Op de keerzijde staat Amsterdam. Dit verwijst naar het hoofdkantoor, de VOC kamer Amsterdam. Er lijkt ook een 6 op te staan en een kleine ster. Dat zou kunnen verwijzen naar de 6 kamers van de VOC. Admiraliteit De Staatse vloot was de vloot van oorlogsschepen ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588-1795). De schepen werden geleverd door de vijf admiraliteiten, waardoor de gewestelijke invloed groot was. De admiraliteit zorgde voor de veilige doortocht van en naar de Nederlandse koloniën en zij waren gerechtigd in- en uitvoerrechten te innen. De gekruiste ankers stonden symbool voor de admiraliteit. VOC tijd

De Verenigde Oost-Indische Compagnie, afgekort tot VOC (1602-1800), was een particuliere Nederlandse handelsonderneming met een monopolie op de overzeese handel tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en del koloniën (gebied ten oosten van Kaap de Goede Hoop en ten westen van de Straat Magellaan). Zij maakte gebruik van de diensten (bescherming) van de admiraliteit. Na de oprichting van de Bataafse Republiek in 1795 werd dat jaar besloten dat de VOC per 1 maart 1796 genationaliseerd werd. De schulden, bezittingen en administratie van de VOC gingen over op de nieuwe republiek. Het octrooi dat eind dat jaar zou aflopen, werd verlengd tot 31 december 1798 om de lopende zaken af te handelen en vervolgens voor een laatste keer tot 31 december 1800. Het loodje is als type-VOC toegevoegd in de catalogus Nederlandse Koloniale en Marine Loodjes    

Update: 30-8-2022
Op FB kwam ik een zegellood van Marvin Zegers tegen die ook de vorm van een soort druppel heeft. Nu bestond er naast de VOC ook de West Indische Compagnie, de WIC. Het reguliere logo echter van de WIC wijkt hiervan af. Toch is het niet geheel onwaarschijnlijk dat dit een lood is van desbetreffende compagnie. De letter Z op de achterkant zou dan kunnen verwijzen naar het bestuursorgaan de kamer van Zeeland.

logo WIC

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *