koepel loodtin lusoog draadoog

In deze groep staan koepelvormige loodtinnen knopen (tot ca 15mm) met een draadoog en meegegoten lusoog of een draadoogje.

De kleur van deze knopen is door de oxidatie meestal beige, lichtgrijs tot wit, bruinige vlekken.

Gietproces 1
Sommige lood-tinnen knoopjes werden vervaardigd door een afdruk te maken van een bestaande knoop in klei of een vergelijkbaar materiaal. Deze mal werd vervolgens gevuld met vloeibaar lood-tin. Terwijl het metaal nog niet volledig gestold was, werd er een metalen draadoogje in gedrukt, dat bij het afkoelen stevig in de knoop verankerd raakte. Vaak is het draadoogje toch verdwenen. Dan zijn kleine gaatjes te zien of de basis is geheel glad.

Gietproces 2

Meegegoten oogjes werden gemaakt via een 3 mallen systeem. Deze manier van gieten bestaat beschreven in Baart (afbeelding 74 A). : “Methode A is gebruikt voor de geheel tinnen knopen. Het is een drie-mallen systeem, waarbij knop en oog tegelijk gegoten worden.“. Bij deze manier van gieten loopt er meestal een gietnaad over de achterkant van de knoop maar ook over het oogje. Veel van deze knopen zijn hun oog verloren, maar zijn te herkennen aan de achtergebleven afgebroken basis.

In de PDF Urban Casting Tools as Evidence for Transfer of Technology across the Baltic Sea in 13th- to 17th-Century Estonia is ook een mooi voorbeeld van een dergelijke stenen mallen-systeem te zien uit 17de eeuwse Estland.

Gietproces 3

Naast knopen die in één keer gegoten zijn lijken er ook versies te bestaan waarbij de kop en achterkant (inclusief oog) op elkaar bevestigd zijn, waarschijnlijk tijdens het gieten van de kop (zie loodtin 2 delen). Het grote voordeel van knopen op deze manier maken, is dat je de kop in 1 x kan gieten zonder dat er gietnaadjes zijn.