tombak (ca 1760-1815)

Vanaf halverwege de 18de eeuw werden veel sierknopen gemaakt. Het was een tijd waarin knopen vaak een luxe uitstraling hadden. Hierbij kun je onderscheid maken tussen:

  • Extra grote vaak versierde  knopen, de zo geheten “large buttons” met bijpassende kleine knoopjes. Deze knopen zijn vaak verguld of verzilverd.
  • Tombak knopen, meestal zilverkleurig soms goudkleurig, vaak versierd.
  • Lodewijk XV en XVI stijl knopen. Vaak opengewerkt met Rococo invloeden. Meestal verguld of messing.

Dandy knopen zijn dus luxe/extravagante knopen die horen bij de tijdsgeest van Lodewijk XV en XVI. In het Britse rijk is men dit “Dandy” gaan noemen.

In dit modebeeld horen dus ook de platte luxe (stevig) tombak knopen (goudkleurige of zilverkleurige legering van zink, tin en ten minste 70% koper). Vaak werden dit soort knopen naderhand gegrafeerd en verguld.

Tombak is rond 1760 uitgevonden (zie Tombak en messing) en bestaat voor ten minste 70% uit koper en bevat verder 5-20% zink en verder andere metalen zoals tin, lood en/of arseen. Tombak kan door de wisselende percentages van verschillende metalen nog wel eens verschillen van kleur en metaaleigenschappen. Wat wel opvallend is, is dat veel varianten van tombak wel wat breekbaar zijn. Tombak knopen bijvoorbeeld zijn dan ook wel eens gebroken of missen afgebroken stukjes.

De veel voorkomende gele variant lijkt op messing. Door het hogere kopergehalte bestaat er ook een roodachtige versie.

Door het toevoegen van arseen aan een tombaklegering wordt het materiaal wit, grijs, zilverachtig. “White Tombac” zoals ze dit in het Engels noemen werd vaak gebruikt om knopen een zilveren uitstraling te geven. Het is ook heel goed bestand tegen corrosie waardoor knopen die ervan zijn gemaakt soms zonder oxidatie uit de grond komen met nog steeds een doffe grijze zilveren kleur. Knopen van witte tombak hebben vaak een kegeltype bevestiging (deze zijn gegoten en gefreesd) en zijn zodoende in combinatie met de zilveren kleur goed te determineren.

Toont alle 37 resultaten